Ortakların başlangıçta üzerinde uzlaştığı düzen, şirket büyüdüğünde pay devri veya yönetim kararı yüzünden tartışmalı hale gelebilir. Bu nedenle şirket sözleşmesiyle fiilen alınmış kararları birlikte inceleriz. İzmir şirket avukatı olarak kuruluş, ortaklık ve genel kurul belgelerini değerlendiriyor; hazırlanacak işlemi veya ileri sürülecek talebi belirliyoruz.
Şirket kuruluşunda ortaklar neyi kararlaştırmalı?
Kuruluş aşamasında yalnız faaliyet konusu ve sermaye tutarı yazılması yeterli bir ortaklık planı oluşturmaz. Yönetim yetkisi, temsil, payların devri ve ortakların katkıları ileride farklı beklentiler doğurabilir. Tarafların üzerinde anlaştığı iş düzenini şirket sözleşmesine nasıl yansıtacaklarını değerlendiririz. Gerekli kuruluş belgelerini ve ortak kararlarını hazırlarız.
Şirketin günlük ticari ilişkilerindeki tedarik ve hizmet sözleşmeleri ayrıca sözleşmeler hukuku kapsamında incelenir. Böylece şirket içi haklarla üçüncü kişilerle kurulan yükümlülükler ayrı tutulur.
Pay devri ve ortaklar arası anlaşmazlık
Pay devrinde imzalanacak metin kadar şirket sözleşmesindeki sınırlamalar ve gerekli kararlar da önemlidir. Pay bedeli, ödeme biçimi, yönetim hakkı ve devir sonrası sorumluluklar açık değilse ortaklık uyuşmazlığı devam edebilir. Mevcut sözleşmeyi ve kararları inceleyip devir belgelerini bu yapıya uygun hazırlarız.
Ortaklardan biri şirketten ayrılmak veya diğerinin çıkarılmasını istemek zorundaysa iddianın dayanağı ile şirketin işleyişine etkisi birlikte değerlendirilir. Uyuşmazlığı yalnız kişisel anlaşmazlık olarak değil, pay ve yönetim hakları bakımından ele alırız.
Genel kurul ve yönetim kararları
Genel kurul kararına itirazda çağrı, gündem, oy kullanımı ve tutanak birbirinden ayrı denetlenir. Kararın içeriğine katılmamak tek başına iptal nedeni olarak ileri sürülmez; usul ve kanuni dayanak incelenir. Toplantı belgelerini ve karar defterini karşılaştırarak iptal veya savunma talebini hazırlarız.
Yönetici işlemi nedeniyle şirket ya da ortakların zarara uğradığı iddiasında, kararın geçerliliği ile yöneticinin sorumluluğu aynı şey değildir. Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde hangi davranışın hangi zararla ilişkilendirildiğini belgelerle ortaya koyarız.
Birleşme, tür değiştirme ve sona erme
Şirketin yapısı değiştiğinde ortakların payları, alacaklıların durumu ve devam eden sözleşmeler birlikte incelenmelidir. Birleşme veya tür değiştirme sonrasında mevcut yükümlülüklerin yeni yapıda nasıl sürdüğünü değerlendiririz. Şirketin sona ermesi gündeme gelmişse tasfiye sürecindeki hak ve borçları ayrı ele alırız.
Müşterilerden doğan ticari alacaklar veya haksız rekabet iddiaları için ticaret hukuku sayfamızdaki kapsam geçerlidir. Şirket içi uyuşmazlığın ticari faaliyetle kesiştiği yerde iki dosyanın belgelerini birlikte okuruz.
Ortaklık sözleşmesi ile şirket kararı arasındaki ilişki
Ortakların kendi aralarında yazdığı bir mutabakat ile şirketin yetkili organının aldığı karar aynı işlevi görmez. Payın devri, yönetici atanması veya sermaye değişikliği düşünülüyorsa hangi işlemin şirket sözleşmesinde, hangisinin genel kurul veya yönetim kararında yer alması gerektiğini belirleriz. Belgelerin birbiriyle çelişmesi, işlem sonrasında yetki ve sorumluluk tartışması yaratabilir.
Özellikle bir ortağın şirkette çalışması, pay sahipliğinden ayrı bir ilişki kurabilir. Ücret, yönetim yetkisi ve kâr payı beklentilerini tek bir kaleme indirmeyiz; ortakların fiilî görevlerini ve yazılı kararları karşılaştırırız.
Şirket kayıtları uyuşmazlıkta neyi gösterir?
Genel kurul tutanağı, pay defteri, ticaret sicili kaydı ve muhasebe belgeleri farklı olguları kanıtlar. Bir ortağın pay sahibi olup olmadığı ile şirketi temsil etmeye yetkili olup olmadığı aynı sorunun cevabı değildir. Belgeleri tarih sırasıyla inceleyerek uyuşmazlığın hangi karardan doğduğunu saptarız.
Şirket adına yapılmış bir ödeme veya imzalanmış sözleşme tartışılıyorsa işlemde kimin yetki kullandığını da araştırırız. Böylece alacak talebiyle yönetim sorumluluğunu birbirine karıştırmadan uygun hukuki yolu seçeriz.
Sermaye artırımı veya azaltımında ne değişir?
Sermayenin artırılması ortakların şirkete yeni kaynak koymasına ve pay oranlarının değişmesine yol açabilir. Artırım kararının kim tarafından, hangi çoğunlukla alındığı; yeni paylara katılım ve ödeme koşulları şirket türüne göre incelenir. Azaltımda ise mevcut borçlar ve alacaklıların korunması ayrıca önem taşır. Kararın ortak hakları ve devam eden sözleşmeler üzerindeki etkisini açıklarız.
Yeni yatırımcı alınacaksa pay devri, sermaye artırımı ve ortaklık sözleşmesi farklı sonuçlar doğurur. İzmir şirket avukatı olarak yatırımcının hangi hakkı alacağını, mevcut ortakların yönetimde nasıl yer alacağını ve çıkış koşullarını belgeler üzerinde somutlaştırırız.
Genel kurul kararının iptali ne zaman gündeme gelir?
Toplantı çağrısı, gündem, katılım ve oy hesabı kararın geçerliliği bakımından ayrı ayrı önemlidir. Bir ortak toplantıdan haberdar edilmediğini söylüyorsa çağrı belgeleri; oyunun yanlış sayıldığını ileri sürüyorsa hazır bulunanlar listesi ve tutanak incelenir. İptal talebiyle yönetici sorumluluğu talebi aynı sonuca yönelmez. Kararın uygulanması sürüyorsa şirket faaliyetine etkisini de değerlendiririz.
Limited ve anonim şirketlerin karar usulleri farklılaşabilir. Şirketin türünü ve ana sözleşme hükmünü belirlemeden genel bir çoğunluk varsaymayız. Böylece hem itiraz eden ortağın talebi hem şirket adına verilecek cevap gerçek karar sürecine dayanır.
Tasfiye başlarken hangi belgeler gerekir?
Faaliyetin durması bütün borçların sona erdiği anlamına gelmez. Tasfiye kararı, alacak ve borç listesi, devam eden sözleşmeler ve şirket malvarlığı birlikte ele alınır. Ortaklara yapılacak dağıtımın kapsamını bu kayıtlar belirler. İhtilaflı alacağın tahsilini veya açılmış davanın takibini tasfiye dışında bırakmayız. Birleşme ya da tür değiştirme yerine sona erme seçilecekse her seçeneğin ortaklar ve üçüncü kişiler için sonucunu karşılaştırırız.
Ortak şirketten ayrılmak istediğinde
Ortaklıktan çıkma talebi, payın üçüncü kişiye devriyle aynı işlem değildir. Çıkma gerekçesi, şirket sözleşmesindeki hükümler ve pay değerine ilişkin kayıtlar birlikte incelenir. Şirketin faaliyetinin sürmesi isteniyorsa ayrılan ortağın yönetim yetkisi ve devam eden borçlardan sorumluluğu da açıklığa kavuşturulmalıdır. Pay defteri, mali tablolar ve ortaklar arasındaki yazışmalarla müzakere veya dava için dayanak oluştururuz.
Şirketi kim temsil edebilir?
Ortaklık payına sahip olmak, şirket adına her sözleşmeyi imzalama yetkisi vermez. Temsil yetkisi için sicil kayıtlarına, organ kararlarına ve varsa yetki sınırlarına bakarız. Bir yönetici görevden ayrılmış fakat eski imza sirküleriyle işlem yapılmışsa işlemin tarihi ve karşı tarafın gördüğü belgeler önem kazanır. İzmir şirket avukatı olarak şirketin üçüncü kişilere karşı yükümlülüğüyle yöneticinin şirket içindeki sorumluluğunu ayrı değerlendiririz.
Yetki değişikliği planlanıyorsa gerekli kararların alınması ve ticaret siciline yansıtılması birlikte yürütülmelidir. Devam eden banka, tedarik ve iş sözleşmelerinde kimin imza atacağı da açıkça gösterilir.
Pay bedeli tartışmasında hangi kayıtlar okunur?
Ortak şirketten ayrılırken ya da payını devrederken yalnız şirketin kasasındaki para payın değerini göstermez. Mali tablolar, devam eden sözleşmeler, alacaklar, borçlar ve ortakların pay oranları birlikte incelenir. Önceden yapılmış sermaye koyma yükümlülüğü veya ortağın şirkete verdiği borç varsa bunun pay bedeliyle ilişkisi açıklığa kavuşturulur. Şirket sözleşmesindeki değerleme ve devir hükümlerini de kontrol ederiz.
Pay bedelini ödeyecek tarafın taksit önerisi varsa ödeme güvencesi, vade ve devir tarihi açık yazılmalıdır. İzmir şirket avukatı olarak uyuşmazlığı yalnız bir fiyat pazarlığına indirmeden yönetim hakkı ve devir sonrası sorumluluklarla birlikte çözümleriz.
Şirket sözleşmesi, pay devri taslağı veya genel kurul tutanağı elinizdeyse iletişim sayfamızdan bize ulaşın. Ortakların haklarını ve yapılması gereken işlemi bu belgeler üzerinden netleştirelim.