Ödenmeyen bir fatura, karşılıksız çek veya sona eren bayilik ilişkisi işletmenin nakit akışını etkileyebilir. Uyuşmazlığın nedenini anlamak için tarafların ticari kayıtlarını ve sözleşmedeki yükümlülükleri birlikte okuruz. İzmir ticaret hukuku avukatı olarak fatura, senet ve yazışmaları karşılaştırıyor; talep veya savunmayı somut işleme göre hazırlıyoruz.
Ödenmeyen fatura ve ticari alacak
Fatura düzenlenmiş olması her zaman teslimin veya borcun kapsamının tartışmasız olduğunu göstermez. Sipariş, teslim, kabul ve ödeme kayıtları bir arada değerlendirilmelidir. Hangi malın ya da hizmetin verildiğini ve karşılığında ne kadar ödeme alındığını ortaya koyarız. Ardından icra takibi, arabuluculuk veya dava seçeneklerinden dosyaya uygun olanı seçeriz.
Borcun kaynağı ticari ilişkiden ayrı bir kişisel alacaksa borçlar hukuku yönünü değerlendiririz. İşletmeler arası sürekli ilişkide ise tek faturaya değil, önceki hesaplaşmalara da bakmak gerekir.
Çek, bono ve ödeme uyuşmazlığı
Çek ve bono, sıradan fatura alacağından farklı takip ve savunma meseleleri doğurur. Senedin metni, vadesi, imzalar ve devir zinciri incelenmeden yol belirlenmez. Karşılıksız çek veya ödenmeyen bono nedeniyle takip başlatacak alacaklı için dayanak belgeleri hazırlarız. Kendisine takip yöneltilen kişi adına da senedin geçerliliğini ve ileri sürülebilecek itirazları değerlendiririz.
İcra ve İflas Kanunu kapsamında uygulanacak takip yolunu senedin niteliğine göre belirleriz; her ödeme belgesini kambiyo senedi gibi ele almayız.
Tedarik, bayilik ve acentelik ilişkileri
Ticari satışta ürünün teslimi, ayıp bildirimi ve ödeme takvimi; tedarik sözleşmesinde ise süreklilik ve stok yükümlülükleri uyuşmazlığın merkezinde olabilir. Bayilik veya acentelik sona erdiğinde hesaplaşma ve olası tazminat talepleri ayrıca incelenir. Tarafların fiilen nasıl çalıştığını sözleşme metniyle karşılaştırırız.
Sözleşmenin henüz imzalanmadığı durumda hükümleri baştan düzenlemek için sözleşmeler hukuku çalışmamızdan yararlanılır. Ticari ilişki sırasında ortaya çıkan ihlalde ise ihtar, alacak ve dava talebini somut işlem kayıtlarıyla kurarız.
Haksız rekabet ve ticaret unvanı
Bir rakibin yanıltıcı açıklaması, işletmenin unvanını izinsiz kullanması veya müşterileri etkileyen başka bir davranışı haksız rekabet iddiasına konu olabilir. İddia edilen fiilin ne zaman, nerede ve kime karşı gerçekleştiğini gösteren ekran görüntüleri, ilanlar ve yazışmalar önemlidir. Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde durdurma, tespit veya tazminat taleplerini dosyanın koşullarına göre değerlendiririz.
Şirket içindeki pay, yönetim veya genel kurul uyuşmazlıklarını bu sayfanın ticari alacak kapsamına karıştırmayız; bunlar için şirketler hukuku incelemesi gerekir.
Arabuluculuk ve ticari dava
Dava öncesi arabuluculuğun gerekip gerekmediği istenen sonuca ve uyuşmazlığın türüne bağlıdır. Görüşmeye yalnız genel bir alacak iddiasıyla değil, belgelerle belirlenmiş bir taleple hazırlanırız. Anlaşma sağlanmazsa mahkemeye sunulacak kayıtları ve karşı tarafın olası savunmasını birlikte değerlendiririz.
Ticari defter ve yazışmaların birlikte okunması
Ticari uyuşmazlıkta taraflardan her birinin kayıtları aynı işlemi farklı gösterebilir. Fatura kesilmiş ama malın iadesi yapılmış olabilir; hesap mutabakatı gönderilmiş ancak karşı taraf buna itiraz etmiş olabilir. Defter kayıtlarını teslim belgeleri ve yazışmalarla karşılaştırırız. Yalnız tek bir kaydın varlığına dayanarak bütün ilişkinin ispatlandığını ileri sürmeyiz.
Birden çok sipariş veya dönem varsa uyuşmazlık kalemlerini ayırırız. Hangi faturanın ödendiği, hangi teslimin reddedildiği ve hangi iadeye karşılık mahsup yapıldığı açık bir çizelgede gösterildiğinde arabuluculuk ve dava talebi daha anlaşılır olur.
Acentelik ve bayilik sona erdiğinde
Acentelik veya bayilik ilişkisinin bitmesiyle son satışların hesabı, stokların durumu, müşteri çevresi ve sözleşmedeki sona erme hükmü tartışılabilir. Önce ilişkinin gerçekte nasıl yürüdüğünü ve tarafların hangi yetkileri kullandığını inceleriz. Her bayilik ilişkisini acentelik gibi sınıflandırmayız; talep edilebilecek alacak veya tazminat, hukuki ilişkinin niteliğine bağlıdır.
Sözleşme ve satış kayıtlarını fesih bildirimiyle karşılaştırarak hesaplaşma talebini hazırlarız. Önceden yapılmış ödemeleri ve ilişki bittikten sonra devam eden yükümlülükleri de hesaba katarız.
Cari hesap ve ticari alacak nasıl incelenir?
Tarafların uzun süreli çalışmasında tek bir fatura, toplam borç ilişkisini göstermeyebilir. Sipariş, teslim, iade, iskonto ve ödeme kayıtları karşılaştırılmalıdır. Cari hesap mutabakatındaki rakamla şirket defterlerinin farklı olması halinde farkın hangi işleme dayandığını buluruz. İzmir ticaret hukuku avukatı olarak talep edilen alacağı fatura listesiyle sınırlamayıp teslim ve ödeme zincirini de inceleriz.
Birden fazla şirket aynı ticari ilişkide yer alıyorsa faturayı kesen, malı teslim eden ve ödemeyi üstlenen kişinin kim olduğu ayrıca belirlenir. Bu ayrım yanlış şirkete takip başlatılmasını veya gerçek borç ilişkisinin gözden kaçmasını önler. Alacak için uygun icra ve dava yolunu borçlar hukuku kapsamıyla birlikte değerlendiririz.
Haksız rekabet iddiasında hangi davranış tartışılır?
Rakibin benzer ürün satması tek başına haksız rekabet anlamına gelmez. Yanıltıcı açıklama, müşteri bilgisine erişim, ticaret unvanının kullanımı veya sözleşmeye aykırı müşteri yönlendirmesi gibi somut eylem ortaya konmalıdır. İlan, ekran görüntüsü, müşteri yazışması ve ticaret sicili kayıtlarını olay tarihleriyle birlikte inceleriz. İddia sürüyorsa hangi davranışın durdurulmasının isteneceği açıkça tanımlanır.
Haksız rekabet savunmasında da kullanılan ibarenin geçmişi, tarafların faaliyet alanları ve müşterinin gerçekte neyle karşılaştığı önemlidir. İki şirketin adının benzemesi ile piyasada yanıltıcı bir kullanım olup olmadığı aynı soru değildir. Talep ve savunmayı bu ayrım üzerinde kurarız.
Ticari dava öncesi arabuluculukta ne hazırlanır?
Arabuluculuk toplantısına yalnız toplam alacak rakamıyla katılmak, ihtilafın hangi bölümünde anlaşılabileceğini belirsiz bırakır. Ana para, faiz, cezai koşul ve iade kalemlerini belgeleriyle ayırırız. Yetkili temsilcinin anlaşma sınırları ve karşı tarafın önerisinin vergi veya teslim sonucu da önceden değerlendirilmelidir. Görüşme anlaşmasız biterse dava dilekçesinde hangi talebin hangi belgeye dayandığı hazır olur.
Çek veya bonoda kimden ödeme istenir?
Kambiyo senedinde imzası bulunan kişilerin konumu ve senedin devri, alacağın kimden istenebileceğini etkiler. Çekin keşidecisi, bononun düzenleyeni ve ciro zincirindeki kişilerin sorumluluğu senetteki imzalarına ve hukuki konumlarına göre değerlendirilir. Senedin aslını, ödeme tarihini, ciro kayıtlarını ve varsa karşılıksız işlemine ilişkin belgeleri inceleriz. Takip yolu seçilirken belgenin türünü ve üzerindeki zorunlu bilgileri kontrol ederiz.
Senedin teminat amacıyla verildiği iddia ediliyorsa temel ticari ilişki de araştırılmalıdır. Fatura, teslim kaydı ve yazışmalar senedin hangi borçla bağlantılı olduğunu gösterebilir. Borçlu adına savunma hazırlanırken ödeme veya devir belgeleri, alacaklı adına takip hazırlanırken senedin şekli ve hak sahipliği öne çıkar.
Ticaret unvanı başka işletmece kullanılırsa
Benzer bir adın piyasada kullanılması durumunda önce sicildeki unvanlar, faaliyet alanları ve müşterinin karşılaştığı tanıtımlar incelenir. Karışıklık iddiasının hangi işlemde ortaya çıktığını ekran görüntüsü, sipariş veya müşteri yazışmasıyla gösteririz. İsim benzerliğini tek başına sonuca dönüştürmeden, kullanılma biçiminin işletmenin ticari faaliyetine etkisini değerlendiririz. İzmir ticaret hukuku avukatı olarak talep edilecek düzeltme veya müdahalenin kapsamını bu somut örneklere göre hazırlarız.
Fatura, çek, sözleşme veya ticari yazışmalarınızı KONAÇ Hukuk Bürosuna gönderin. İşletmenizin hangi hakkı hangi belgeye dayanarak isteyebileceğini görüşelim.