İzmir miras avukatı olarak Avukat Pınar KONAÇ LEVENT, miras paylaşımı, vasiyetname ve miras bırakanın yaptığı devirlerden doğan uyuşmazlıklarla ilgilenir. Miras hukuku çalışmalarımızda ilk adım, terekeye hangi mal ve borçların girdiğini belgelemektir. Tapu devri veya ölümden önceki para hareketi pay hesabını değiştirebilir; KONAÇ Hukuk Bürosu anlaşma, dava ve borca karşı savunma seçeneklerini bu kayıtlar üzerinden değerlendirir.
Mirasçılık belgesi ve terekenin kapsamı
Mirasçılık belgesi yasal mirasçıları ve paylarını gösterir; taşınmazları, banka hesaplarını ve borçları kendiliğinden listelemez. Bu nedenle nüfus kayıtlarıyla birlikte tapu, banka ve şirket kayıtlarını da araştırırız. Önceki evlilikten çocuk, yurt dışındaki aile kaydı veya sonradan ortaya çıkan bir mirasçı varsa Türk Medenî Kanunu çerçevesinde paylaşımın nasıl etkilendiğini ayrıca inceleriz.
Terekenin kapsamı belirlenmeden yapılan bir paylaşma anlaşması, bilinmeyen mal veya borç yüzünden yeni uyuşmazlık doğurabilir. Eksik kayıtları saptayıp ardından hangi mal üzerinde hangi payın tartışıldığını netleştiririz.
Anlaşmalı paylaşım ve ortaklığın giderilmesi
Mirasçılar uzlaşabiliyorsa taşınmazın bir mirasçıya bırakılması, satış bedelinin bölüşülmesi veya denkleştirme ödemesi kararlaştırılabilir. Anlaşmanın hangi malı kapsadığı ve karşılıklı yükümlülükler açık olmalıdır. Uzlaşma yoksa ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelebilir. Bu davadan önce pay oranlarını, malın niteliğini ve aynen paylaşma olasılığını değerlendiririz.
Bir paydaşın taşınmazı tek başına kullanması veya kira gelirini toplaması, ortaklığın giderilmesinden ayrı bir alacak tartışması yaratabilir. Sorun tapudaki mülkiyet kaydından kaynaklanıyorsa gayrimenkul hukuku kapsamında tapu iptal ve tescil talebini de inceleriz.
Miras bırakanın yaptığı devirler
Miras bırakanın sağlığında yaptığı satış veya bağış, mirastan mal kaçırma iddiasına konu olabilir. Muris muvazaası denilen uyuşmazlıkta yalnızca tapudaki işlem adıyla yetinilmez; bedelin ödenip ödenmediği, tarafların mali durumu ve devrin koşulları birlikte değerlendirilir. Devrin gerçek amacını gösteren belge ve tanıkları belirler, iddia veya savunmayı bunlara dayandırırız.
Her eşitsiz paylaşım muvazaa anlamına gelmez. Uygun dava yolunu seçmeden önce miras bırakanın iradesiyle işlemin hukuki biçimi arasındaki farkı dosya üzerinden inceleriz.
Vasiyetname, saklı pay ve tenkis
Vasiyetname varsa belgenin biçimi, içeriği ve miras paylarına etkisi ele alınır. Saklı payın zedelendiği iddiasında tenkis; vasiyetnamenin geçerliliğine ilişkin farklı bir sorun varsa iptal talebi değerlendirilebilir. Bu davalar aynı gerekçeye dayanmaz. Ölümden önce yapılan kazandırmaların denkleştirmeye girip girmediği de hesabı etkileyebilir.
Vasiyetnameyi ve malvarlığı belgelerini birlikte okuyarak hangi talebin müvekkilin hakkını koruyacağını belirleriz. Sadece tek bir taşınmazın değerine bakılarak eksik bir pay hesabı yapılmamasına dikkat ederiz.
Tereke borçları ve mirasın reddi
Miras bırakanın borçları varsa kabul veya ret kararı öncesinde bilinen alacakları, takip dosyalarını ve terekenin varlıklarını karşılaştırmak gerekir. Mirasın reddinde süre ve usul önemlidir; başlangıcı her dosyada ölüm tarihiyle aynı varsaymayız. Mirasçının daha önce yaptığı işlemler de değerlendirilmelidir. Borç nedeniyle ödeme emri geldiyse bunu mirasçılık belgeleriyle birlikte inceleriz.
Mirasçılık belgesindeki yanlışlık
Mirasçılık belgesinde bir kişinin görünmemesi veya payın yanlış hesaplandığı düşünülmesi halinde önce nüfus kayıtlarının dayanağına bakılır. Aile bağını gösteren belge, yabancı ülkede düzenlenmiş kayıt veya önceki mahkeme kararı eksikse paylaşım hesabı da yanlış kurulabilir. Belgenin düzeltilmesi gerekip gerekmediğini saptar, paylaşım görüşmesini doğru mirasçı ve pay listesiyle yürütürüz.
Bir mirasçının tek başına kullandığı mallar
Miras bırakanın evinde oturan veya taşınmazdan gelir elde eden mirasçıya ilişkin talep, mülkiyet payından ayrı değerlendirilebilir. Kullanımın ne zaman başladığı, diğer mirasçıların rızası ve elde edilen gelir belgelenmelidir. Kira sözleşmesi, banka kaydı veya ihtar varsa bunları inceleyerek paylaşma hesabına hangi alacağın dahil edilebileceğini belirleriz. Her kullanımın kendiliğinden tazminat doğurduğunu varsaymayız.
Ölümden önce yapılan kazandırmaların hesabı
Miras bırakanın bir çocuğuna sağlığında yaptığı ödeme veya taşınmaz devri, saklı pay ve denkleştirme tartışmasının merkezinde olabilir. İşlemin tarihi, amacı ve karşılığında bir bedel ödenip ödenmediği ortaya konmalıdır. İlgili banka kayıtlarını ve sözleşmeleri isteyerek hangi kazandırmanın miras paylaşımında dikkate alınabileceğini değerlendiririz. Bu inceleme, muris muvazaası iddiasından farklı bir hukuki sonuca da götürebilir.
Vasiyetname varsa mirasçılar neyi incelemeli?
Vasiyetnamenin bulunması, bütün malların orada yazdığı şekilde kendiliğinden el değiştirdiği anlamına gelmez. Belgenin açılması, ilgililere bildirilmesi ve gerektiğinde geçerliliğinin tartışılması ayrı aşamalardır. Mirasçılar vasiyetnameyi, ölüm tarihini ve miras bırakanın diğer kazandırmalarını birlikte görmelidir. Saklı pay iddiasında tasarrufun hangi payı etkilediğini hesaplarız; iptal iddiasında belgenin düzenlenme koşullarına odaklanırız.
Mirasın reddinde hangi tarih önemlidir?
Mirasın reddi konusunda ilk iş, mirasçının ölüm olayını ve mirasçılık sıfatını ne zaman öğrendiğini belirlemektir. Önceden yapılan bir tasarruf, terekeye sahip çıkma olarak yorumlanabilecekse ayrıca incelenmelidir. Borçların varlığına ilişkin icra dosyaları, alacaklı yazıları ve malvarlığı kayıtları birlikte değerlendirilir. Ret talebinin sonuçları diğer mirasçıları da etkileyebileceğinden, aile içindeki miras sırasını dosya üzerinden açıklarız.
Birden fazla uyuşmazlık varsa
Aynı tereke içinde vasiyetname, tapu devri ve ortaklığın giderilmesi birlikte tartışılabilir. Önce hangi kararın başka bir talebin sonucunu etkileyeceğini belirler, delil ve dava sırasını buna göre planlarız. Taşınmazı korumak isteyen mirasçıyla pay bedelini almak isteyen mirasçının talebi farklıdır; borçtan korunma ihtiyacı varsa takip dosyaları da incelemeye eklenir.
Miras paylaşımı için ilk görüşmeye ne getirmeli?
Mirasçılık belgesi, ölüm kaydı, taşınmazların tapu bilgileri ve bilinen banka hesapları başlangıç için yeterli bir çerçeve verir. Vasiyetname veya daha önce yapılmış devir varsa bu belgeler de görülmelidir. Bir mirasçının yaptığı masraf, ödediği borç veya aldığı kira geliri tartışılıyorsa dekontlar ve yazışmalar paylaşım hesabını etkileyebilir. İzmir miras avukatı ile yapılacak görüşmede eksik kayıtları tespit edip hangi kuruma veya kişiye hangi belge için başvurulacağını belirleriz.
Şirket payı veya yurt dışındaki mal mirasa girerse
Terekede şirket ortaklığı bulunduğunda payın değeri, şirket sözleşmesi ve diğer ortakların hakları paylaşımı etkiler. Mirasçılık belgesinde görünen oranı doğrudan şirket kasasındaki paraya uygulamayız; pay devri ve yönetim haklarına ilişkin kayıtları şirketler hukuku yönünden inceleriz. Şirketten doğan kâr payı veya ortak alacağı da ayrıca belgelenmelidir.
Yurt dışındaki taşınmaz, banka hesabı veya yabancı ülkede düzenlenmiş vasiyetname varsa belgenin hangi ülkede geçerli olduğu ve Türkiye'deki işlemlerde nasıl kullanılacağı belirlenir. Nüfus kaydı, ölüm belgesi ve yabancı kararın niteliği farklı süreçler doğurabilir. Dosyadaki her malın bulunduğu yere göre belge ve başvuru planı oluştururuz.
Saklı pay hesabında hangi kazandırmalar önemlidir?
Miras bırakanın ölüm günündeki malvarlığı, pay hesabının başlangıcıdır; sağlığında yaptığı bazı kazandırmalar da incelemeye girebilir. Hangi taşınmazın kime ne zaman devredildiği, bedelin gerçekten ödenip ödenmediği ve diğer mirasçılara yapılan kazandırmalar kayıtlarla ortaya konur. Saklı pay iddiasını yalnız vasiyetnamedeki tek bir malın değeriyle hesaplamayız. Terekenin borçları ve kazandırmaların hukuki niteliği hesabı etkiler.
Tenkis talebi düşünülüyorsa hangi tasarrufun ne ölçüde azaltılmasının istendiği açık olmalıdır. Muris muvazaası iddiasında ise tapudaki satışın gerçek iradeyi yansıtıp yansıtmadığı tartışılır. Aynı devir için düşünülen hukuki yolların dayanaklarını ayırıp delilleri buna göre toplarız.
Mirasçıya gelen icra takibi
Miras bırakanın borcu nedeniyle ödeme emri alan kişinin önce mirasçılık durumunu ve takipte hangi tutarın istendiğini görmesi gerekir. Terekenin varlıkları, daha önce yapılan ödeme ve mirasın reddiyle ilgili belgeler birlikte incelenir. Bir mirasçının kendi malvarlığından sorumlu tutulduğu iddiasında takip dosyasındaki taraf ve tebliğ kayıtları önem taşır. İtiraz veya başka başvuru seçeneğini borçlar hukuku kapsamıyla birlikte ele alırız.
Miras ortaklığında günlük kararlar nasıl alınır?
Tereke henüz paylaşılmamışken taşınmazın kirası, bakımı ve vergisi gibi giderler devam eder. Bir mirasçının yaptığı harcamanın diğer mirasçılardan istenip istenemeyeceği için ödeme belgesi ve harcamanın amacı incelenir. Kira gelirini kimin topladığı ve bunun diğer mirasçılara bildirilip bildirilmediği de paylaşım hesabını etkiler. İzmir miras avukatı olarak taşınmazın satışı konuşulmadan önce bu gelir ve gider kayıtlarını görünür hale getiririz.
Mirasçılık belgesi, tapu kaydı, vasiyetname veya alacak bildirimleri elinizdeyse KONAÇ Hukuk Bürosu ile görüşün. Paylaşımın ve olası davanın kapsamını bu belgeler üzerinden belirleyelim.